Κυριακή, Δεκεμβρίου 16, 2012

Κοινωνικό Φροντιστήριο στον Ωρωπό.


ΦΟΡΟΥΜ ΓΙΑ ΤΟΝ ΩΡΩΠΟ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟΥ


Με σκοπό τη μαθησιακή υποστήριξη μαθητών που αντιμετωπίζουν κοινωνικο – οικονομικά προβλήματα,το Φόρουμ για τον Ωρωπό με τη συνεργασία του Εκπαιδευτικού Οργανισμού Ωρωπού, προχωρεί στη δημιουργία «Κοινωνικού Φροντιστηρίου» το οποίο θα απευθύνεται σε μαθητές Δημοτικού και Γυμνασίου και θα διδάσκει όλα τα μαθήματα.
Το πρόγραμμα και οι ώρες των μαθημάτων θα ανακοινωθούν προσεχώς και θα προσαρμοστούν στις ανάγκες των μαθητών που επιθυμούν να το παρακολουθήσουν.
Οι ενδιαφερόμενοι γονείς και εκπαιδευτικοί μπορούν να επικοινωνούν μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες και εγγραφές :

Δ. Σταύρου, τηλ. 697.6643850, distavrou@yahoo.gr
Π. Φωτόπουλος, τηλ. 694.5928228, panosfotto@hotmail.com

Τετάρτη, Δεκεμβρίου 12, 2012

Προοπτικές ανάπτυξης για τη φιλελεύθερη εκπαίδευση στην Ελλάδα.



(Ομιλία στην 1η Πανηπειρωτική Ημερίδα της ΔΗ.ΞΑΝ.)

Η φιλελεύθερη άποψη για την εκπαίδευση είναι να δίνονται σε όλα τα παιδιά ίσες ευκαιρίες να αναπτύξουν τις άνισες ικανότητες και κλίσεις τους. Πρόκειται για την ίδια αρχή που ισχύει στην οικονομία και την κοινωνία γενικότερα. Αν συμφωνήσουμε ότι μας ενδιαφέρει το πρωτείο του μαθητή, τότε συμφωνούμε και ότι στο μαθητή πρέπει να δίνονται ευκαιρίες διαφοροποίησής του από τους άλλους μαθητές , καθώς και επιλογής του ιδρύματος που του ταιριάζει.

Όπως δεν είναι νοητό να επιβάλλεται σε μια ελεύθερη κοινωνία ΕΝΑ μόνο είδος καφενείου, σωματείου, κινηματογράφου, θεάτρου, τράπεζας ή καταστήματος νεωτερισμών έτσι δεν είναι νοητό να επιβάλλεται ΕΝΑ και μοναδικό είδος εκπαιδευτικού ιδρύματος που θα διδάσκει τα ίδια πράγματα και με ομοιόμορφο τρόπο σε όλους.

Νομοσχέδια —όπως του Κοντογιαννόπουλου το 1989— που ρυθμίζουν ως και τις διαδικασίες αναδείξεως μαθητικών συμβουλίων από τη Φλώρινα ως την Κυπαρισσία, ή εγκύκλιοι για το πόσα κιλά πρέπει να είναι η σχολική τσάντα, δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με τη φιλελεύθερη εκπαίδευση.
Ας δούμε τι συμβαίνει σήμερα:
Στο κρατικό σχολείο σήμερα, οι γνωστές-άγνωστες  πολιτικοσυνδικαλιστικές ομάδες τα έχουν καταφέρει: έχουν πετύχει την ισοπέδωση σε όλους τους τομείς: Πανομοιότυπα προγράμματα, πανομοιότυπα σχολικά βιβλία, ομοιόμορφα σχολικά κτήρια, όμοιοι μισθοί, ανύπαρκτες εναλλακτικές επιλογές.

Και δεν υπάρχει αντίσταση ; Προσπάθειες καλόπιστης νομοθετικής παρέμβασης γίνονται: όπως νομοσχέδια πχ. για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση (ν. 2413/1996), ή ο νέος νόμος για την αξιολόγηση. Αλλά παραμένουν προσπάθειες. Η πιο πρόσφατη από αυτές,  η λεγόμενη μεταρρύθμιση «Νέο Σχολείο – Πρώτα ο Μαθητής»  δεν είναι τίποτα περισσότερο από ακόμα μία μετριοπαθή πρόταση.
Αν και δε λείπουν από αυτή την πρόταση κάποιες σωστές κατευθύνσεις, όπως η αυτοαξιολόγηση , το πιστοποιητικό παιδαγωγικής κατάρτισης, ο θεσμός του «δόκιμου εκπαιδευτικού», η συμπύκνωση των επιπέδων ιεραρχίας και οι αυξημένες αρμοδιότητες των διευθυντών, παρόλα αυτά δεν αντιμετωπίζεται το βασικό πρόβλημα της ελληνικής εκπαίδευσης : που δεν είναι άλλο από το σφιχτό εναγκαλισμό των σχολείων με το κεντρικό κράτος.

Γιατί είναι αρνητικό αυτό ; Ποιες παρενέργειες μπορεί να έχει η σφιχτή αγκαλιά του συγκεντρωτισμού ;
Ας αφήσουμε στην άκρη το πρωτείο του ατόμου και το πρωτείο του μαθητή. Ξέρετε όλοι πολύ καλά τι έχει πετύχει  σήμερα ο κρατισμός στα σχολεία μας:

Όποιος δάσκαλος είναι ικανός και εργατικός, δεν αμείβεται περισσότερο.
Όποιος γονέας είναι άτυχος, ώστε το παιδί του να φοιτά σε τάξη με ανεπαρκή δάσκαλο, δεν μπορεί να αντιδράσει.
Όποιος διευθυντής αντιδρά στις παραπάνω στρεβλώσεις, μένει τραγικά μόνος.
Και μαζί με όλα αυτά, τη στιγμή που η αξιολόγηση αποτελεί συνήθη διαδικασία σε όλες τις προηγμένες χώρες, οι εγχώριοι οπαδοί της στείρας άρνησης έχουν επιβάλει την απουσία κάθε μέτρησης και κάθε αποτύπωσης απαγορεύοντας σε εμάς τους εκπαιδευτικούς να διαπιστώσουμε το βαθμό επάρκειάς μας, τις τυχόν αδυναμίες μας και τα προσόντα μας.

Ας μη γελιόμαστε:
ΟΠΩΣ
Καμία αρχή, κανένα υπουργείο δεν είναι δυνατόν να γνωρίζει εκ των προτέρων τι ανακαλύψεις θα γίνουν, τι λογοτεχνικά έργα θα γραφούν και πώς θα εξελιχθούν οι γλώσσες, η τέχνη και τα μαθηματικά,
ΕΤΣΙ
-     Και ο ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΣΜΟΣ δεν μπορεί να απαντήσει στις σημερινές ανάγκες της εκπαίδευσης.
-     Δεν μπορεί να επιμορφώσει ικανοποιητικά ΟΛΟΥΣ τους εκπαιδευτικούς πάνω στις νέες μεθόδους διδακτικής.
-     Δε γνωρίζει τις ιδιαίτερες ατομικές ανάγκες ΟΛΩΝ των μαθητών .
-     Δε γνωρίζει τις ιδαιτερότητες κάθε σχολικής μονάδας σε ΚΑΘΕ τοπική κοινωνία, σε όλη την Ελλάδα

Το δείχνει  η πράξη:
-     Πολλά σχολεία εφαρμόζουν ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ καινοτόμες πρακτικές και προηγούνται κατά πολύ των εγκυκλίων του Υπουργείου Παιδείας.
-         Πολλοί καινοτόμοι δάσκαλοι και διευθυντές έχουν ξεφύγει πιο μπροστά από το ΥΠ. Π. έχοντας κάνει πράξη εδώ και καιρό το π.χ. ΨΗΦΙΑΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Αυτοί οι εκπαιδευτικοί είναι και οι πρώτοι που ασφυκτιούν κάτω από το βάρος της σημερινής κατάστασης όντας αναγκασμένοι άλλοτε να συμβιβάζονται και άλλοτε να πληρώνουν ΚΟΣΤΟΣ υπερασπιζόμενοι τις απόψεις τους.

Άραγε, υπάρχουν αποτελέσματα ερευνών για αυτή την κατάσταση ;
Δυστυχώς, ναι.
Όχι μόνο υπάρχουν, αλλά τα βλέπουν όλοι αλλά γρήγορα τα ξεχνούν: Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση PISA (Programme for International Student Assessment) του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, η βαθμολογία των Ελλήνων μαθητών στην Ανάγνωση και Κατανόηση Κειμένου είναι 483 (με μέσο όρο των 65 χωρών τους 493 βαθμούς), στις Επιστήμες 470 (μ.ο. 501) και στα Μαθηματικά 466 (μ.ο. 496).


Και στο δια ταύτα; Τι προτείνουμε  ως φιλελεύθερη εκπαίδευση ;
Προτείνουμε, κατ’ αρχήν,  λιγότερη ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ του κράτους σε όλα τα σχολεία. Αλλά όχι λιγότερη χρηματοδότηση.
Θα ήταν δικαιότερο να αφεθούν οι εκπαιδευτικοί θεσμοί να αναπτυχθούν ελεύθερα, αυθόρμητα και πλουραλιστικά, έτσι ώστε να διευρυνθεί το φάσμα επιλογής για τις οικογένειες και να εξυπηρετούνται όλες οι ποικίλες διάνοιες, τάσεις, κλίσεις, ιδιοφυίες, επιθυμίες και φιλοδοξίες στα παιδιά.

Πολύ απλούστερο θα ήταν να εξασφαλίζει απλώς το κράτος ένα βασικό πρόγραμμα απαραίτητων γνώσεων, αφήνοντας το κάθε σχολείο να λειτουργεί και αυτό όπως θέλει.

Και φτάνουμε στο λεπτό θέμα της χρηματοδότησης: Ποιος πληρώνει τη λειτουργία των σχολείων και τους μισθούς των εκπαιδευτικών; Στην καρδιά των φιλελεύθερων προτάσεων είναι τα κουπόνια εκπαίδευσης (vouchers).

Η ιδέα έχει μιαν  ελκυστική απλότητα: Κάθε οικογένεια παίρνει από το κράτος εκπαιδευτικά κουπόνια με τα οποία αγοράζει την εκπαίδευση που θέλει από όποιο ίδρυμα θέλει για τα παιδιά της, προσθέτοντας, εάν το επιθυμεί, και τη δική της χρηματική συμβολή. Δηλαδή αντί να δίνει το Κράτος κεντρικά και ισοπεδωτικά τα χρήματα στο Εκπαιδευτικό Σύστημα, τα διανέμει σε μορφή Κουπονιών Εκπαίδευσης σε κάθε μαθητή και στη συνέχεια η οικογένειά του τα διαθέτει σε όποιο σχολείο θεωρεί καλύτερο. Έτσι, κάθε οικογένεια επιλέγει ελεύθερα σχολείο (δημόσιο ή ιδιωτικό), χωρίς να δεσμεύεται από το πού μένει ή από την οικονομική της δυνατότητα. Με αυτό τον τρόπο κάθε σχολείο προσελκύει μαθητές ανάλογα με την ποιότητα των σπουδών που προσφέρει και το προσωπικό του αναβαθμίζεται μισθολογικά. Τα καλά σχολεία απορροφούν τους καλούς δασκάλους και αυτοί επιβραβεύονται. Έτσι, ενισχύεται η άμιλλα μεταξύ των σχολείων προς όφελος των μαθητών.

Τα κουπόνια εκπαίδευσης είναι μια συγκεκριμένη πρόταση.
Πέρα από αυτό, και αν δεν μας αρέσουν τα κουπόνια, μας είναι δύσκολο να φανταστούμε  για την Ελλάδα ένα σύστημα μεικτής χρηματοδοτήσης που θα επέτρεπε σε ορισμένα σχολεία να αμείβονται κατά κεφαλή μαθητού που προσελκύουν επειδή προσφέρουν το καθένα κάτι παραπάνω (μουσική, ζωγραφική, θεατρική παιδεία, ξένες γλώσσες) ανάλογα με τη ζήτηση και κατά την κρίση τους ;

-       Αν κάθε σχολείο στη χώρα μας ήταν διοικητικά αυτόνομο θα ερχόταν απευθείας σε επαφή με το Ι.Ε.Π. (πρώην Παιδαγωγικό Ινστιτούτο) και με άλλους επιστημονικούς φορείς για την επιλογή των προγραμμάτων του, των καινοτομιών του και του εκπαιδευτικού του υλικού. Τώρα, χρησιμοποιεί μόνο ένα βιβλίο, αυτό του υπουργείου.
-       Θα μπορούσε να προσλάβει μόνο του το προσωπικό που του χρειάζεται (δεν θα υπήρχαν κενά) και να το ανταμείβει αξιοκρατικά. Τώρα, περιμένουμε από το υπουργείο να μας καλύψει τα κενά.
-       Ο διευθυντής-μάνατζερ θα μπορούσε να προσελκύει χρηματοδότηση για το σχολείο από πολλαπλούς, (δημόσιους και ιδιωτικούς) φορείς και συλλόγους. Τώρα προσελκύει μόνο από έναν: Το κράτος.
-       Αν κάθε σχολείο ήταν διοικητικά αυτόνομο, το Υπουργείο δεν θα διαχειριζόταν χρήματα των φορολογουμένων για διορισμούς και λεπτομερή κεντρικό σχεδιασμό. Με ό,τι και αν σημαίνει αυτό.

Αξίζει να αναφέρουμε  και μια 3η όψη: Οι αντίπαλοι της φιλελεύθερης εκπαίδευσης ρωτούν: Και τι θα κάνετε με την επαρχία ; Πολλά παιδιά που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές  θα βρεθούν χωρίς σχολείο μια και δεν θα είναι οικονομικά βιώσιμο να ιδρυθεί ένα σχολείο για τρείς ή τέσσερις μαθητές.

Εδώ η απάντηση έρχεται από το κίνημα του homeschooling, μια πραγματικά αυθόρμητη κίνηση γονέων στο Swindon της Βρετανίας το 1970 η οποία επεκτάθηκε σε όλο τον αγγλοσαξωνικό κόσμο.
Τότε, το σπίτι χρησιμοποιήθηκε για να τροφοδοτεί το παιδί με πλήθος κοινοτικών δραστηριοτήτων και άλλα παρόμοια που δεν είναι δυνατό να προσφέρει το πρόγραμμα «φυλακή» που ισχύει στα περισσότερα σχολεία.

Σήμερα, με την ανάπτυξη της τεχνολογίας, τα πράγματα έχουν γίνει πιο απλά: Υπάρχει μια έρευνα, του Ινδού ερευνητή Σουγκάτα Μίτρα σε περιοχές φτωχότερες και πιο απομακρυσμένες από την ελληνική άγονη γραμμή η οποία έχει ανοίξει πραγματικά νέους ορίζοντες: Ανακάλυψε , ότι το 69% των δασκάλων στα σχολεία αυτά, επιθυμούσαν να μετακομίσουν σε αστικό κέντρο. Δηλ. οι δάσκαλοι δεν ήθελαν να είναι σε αυτά τα χωριά. Ήταν φανερό ότι τα αντικίνητρα των δασκάλων συσχετίζονταν άμεσα με τις χαμηλές επιδόσεις των σχολείων αυτών.
Προτείνει έτσι, αντί να παρέχουμε την πρωτοποριακή τεχνολογία μόνο στα Πειραματικά αστικά σχολεία, να την εισάγουμε στις απομακρυσμένες περιοχές διότι η συγκριτική διαφορά που επιφέρει θα ήταν σε εκείνες τις περιοχές πολύ πιο χρήσιμη.
Ας πάρουμε το παράδειγμα ενός νησιού άγονης γραμμής που έχει τέσσερα παιδάκια : Πιστεύει κανείς ότι δε θα υπάρξει ένας έξυπνος και εργατικός ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ καθηγητής ή δάσκαλος που θα αναλάβει την μόρφωση αυτών των παιδιών; Δε θα υπήρχε ένας δάσκαλος που θα μπορούσε να ταξιδεύει κάθε μήνα, για μια εβδομάδα στο συγκεκριμένο νησάκι ώστε να καλύπτει την ύλη;
Στους γονείς θα έδινε τις απαραίτητες οδηγίες για μαθήματα που απαιτούν πιο εξειδικευμένη δουλειά, πχ. το μάθημα της Γλώσσας. Έτσι, εμπλέκονται και οι γονείς στη μαθησιακή διαδικασία και δεν αισθάνονται το δάσκαλο ως απόμακρο δημόσιο υπάλληλο ή ως «ξένο». Αυτό θα του άφηνε τρεις εβδομάδες για να αναλάβει με τον ίδιο τρόπο πέντε ή έξι άλλους μαθητές. Ο δάσκαλος πλέον μπορεί να παίρνει 32 με 40 χιλιάδες ευρώ το χρόνο (2.600 με 3.300 ευρώ το μήνα), για να διδάσκει 8 με 10 παιδιά από την άγονη γραμμή. Πόσα αλήθεια χρήματα το χρόνο κερδίζει ο μέσος δάσκαλος και καθηγητής;
Με την εκπαίδευση από απόσταση θα δημιουργηθεί μια οικονομία της εκπαίδευσης, που θα απελευθερώσει και την ίδια την έννοια του σχολείου από στερεότυπα. Οι καθηγητές και οι δάσκαλοι , θα είναι ελεύθεροι να κανονίσουν το χρόνο τους ώστε να μπορούν να αναλαμβάνουν παιδιά και να προσαρμόζουν την εκπαίδευσή τους στις ιδιαίτερες συνθήκες διαβίωσής τους.
Τότε οι εκπαιδευτικοί θα  εκμεταλλεύονται τις ευκαιρίες που τους δίνονται με αυτό το σύστημα για να πάνε (με το αζημίωτο) στις περιοχές αυτές και να αφιερώσουν το χρόνο τους στη μόρφωση των παιδιών.

Και σε ποια χώρα εφαρμόζονται όλα αυτά ;

Μετά τη δεκαετία του ‘80 στα εκπαιδευτικά συστήματα των χωρών της Ε.Ε. όλες οι  μεταρρυθμιστικές τάσεις που εμφανίστηκαν ήταν προς την κατεύθυνση της  αποτελεσματικότητας,  της ελεύθερης επιλογής, του διαχωρισμού της χρηματοδότησης από την παραγωγή εκπαιδευτικών υπηρεσιών, της  δημιουργίας «κράτους στρατηγείου» και  της αποκέντρωσης.

Πρωταθλήτρια της αποκέντρωσης, η Φινλανδία. Σ’ αυτή τη χώρα, το εκπαιδευτικό σύστημα είναι από τα πιο αποκεντρωμένα της Ευρώπης.
Για να δούμε μερικές συγκρίσεις με την Ελλάδα:
Στη Φινλανδία όλες οι σημαντικές αποφάσεις για:
-         Οργάνωση σχολικού έτους
-         Αριθμό μαθητών ανά τάξη
-         Διδακτέα Ύλη
-         Ωρολόγιο Πρόγραμμα
-         Σχολικά βιβλία
-         Πρόσληψη και αξιολόγηση προσωπικού

λαμβάνονται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και το Σχολείο. Ενώ στη χώρα μας όλες οι παραπάνω αποφάσεις λαμβάνονται από την κεντρική εξουσία.

Ø Επιπλέον, στα αναλυτικά προγράμματα (διδακτέα Ύλη) της ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ στη Φινλανδία οι αποφάσεις λαμβάνονται και από τους κοινωνικούς εταίρους: Εργοδότες-Συνδικάτα-Εταιρείες.
Ø Ο συνδικαλισμός των εκπαιδευτικών είναι ανεξάρτητος από τα κόμματα, ενιαίος για όλες τις βαθμίδες, συμμετέχει θεσμικά στη σύνταξη των προγραμμάτων και σπάνια έρχεται σε αντίθεση με τη διοίκηση.
Ø Η κρατική χρηματοδότηση των σχολείων είναι στο 57% , κυμαινόμενη ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών και τα επιπλέον έξοδα αναλαμβάνουν οι δήμοι.

Στην Ολλανδία και στο Βέλγιο οι γονείς είναι ελεύθεροι να επιλέξουν σε ποιο σχολείο φοιτά το παιδί τους.
Στην Ιρλανδία, το ίδιο. Στην περίπτωση που ένα  σχολείο δεν προσελκύει μαθητές χάνει  την κατά κεφαλή αμοιβή του και με την πάροδο του χρόνου χάνει και δασκάλους, αφού αυτοί μετακινούνται σε άλλα σχολεία τα οποία προσελκύουν φοιτητές. Το σύστημα θεωρείται ότι έχει πετύχει πολύ καλά αποτελέσματα για τα περισσότερα παιδιά της Ιρλανδίας.
Στη Σουηδία, ένα σύστημα κουπονιών εκπαίδευσης (που ονομάζεται skolpeng) εισήχθη το 1992 στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και επιτρέπει την ελεύθερη επιλογή ανάμεσα σε δημόσια σχολεία και τα ιδιωτικά σχολεία («ελεύθερα σχολεία»). Το κουπόνι πληρώνεται με δημόσια κονδύλια από τον τοπικό δήμο  απευθείας στο σχολείο και βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στον αριθμό των μαθητών. Και τα δύο, δημόσια και τα ελεύθερα σχολεία χρηματοδοτούνται με τον ίδιο τρόπο. Ελεύθερα σχολεία μπορούν να ιδρύονται από μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, καθώς και από κερδοσκοπικές . Πάνω από 10 % των Σουηδών μαθητών φοιτούσαν σε ελεύθερα σχολεία το 2008 και ο αριθμός αυτός αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, με αποτέλεσμα η χώρα να θεωρηθεί ως ένας από τους πρωτοπόρους του μοντέλου.

Ο Per Unckel, κυβερνήτης της Στοκχόλμης και πρώην Υπουργός Παιδείας, που έχει στηρίξει το σύστημα, δήλωσε ότι «Η εκπαίδευση είναι τόσο σημαντικό γεγονός ότι δεν μπορείτε να αφήσετε μόνο σε ΕΝΑΝ παραγωγό, επειδή γνωρίζουμε από μονοπωλιακά συστήματα που δεν πληρούν όλες τις επιθυμίες."  

Στο Χονγκ Κονγκ, ένα σύστημα κουπονιών για παιδιά τριών έως έξι ετών που παρακολουθούν ένα μη-κερδοσκοπικό νηπιαγωγείο υλοποιήθηκε το 2007. Κάθε παιδί θα πάρει HK $ 13.000 ετησίως. Η επιχορήγηση 13.000 δολαρίων θα χωριστεί σε δύο μέρη. 10.000 δολάρια χρησιμοποιείται για την επιδότηση της αμοιβής του σχολείου και το υπόλοιπο $ 3.000 χρησιμοποιείται για νηπιαγωγούς να ακολουθήσουν περαιτέρω εκπαίδευση. Επίσης, υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί σχετικά με το σύστημα voucher. Οι γονείς που μπορούν να επιλέξουν μόνο αυτά τα νηπιαγωγεία είναι όσοι έχουν εισόδημα κάτω από 24.000 (διαφωνούσε ο Φρήντμαν – διαμαρτύρονται και οι γονείς)

Στις ΗΠΑ, το 2011, περίπου 171.000 μαθητές συμμετείχαν σε 18 υφιστάμενα προγράμματα επιλογής σχολείου σε 10 πολιτείες (Βερμόντ, Μέιν, Νέο Μεξικό και άλλων 7) και την Περιφέρεια της Κολούμπια. Τα περισσότερα από αυτά τα προγράμματα  προσφέρονται σε μαθητές από οικογένειες με χαμηλό εισόδημα.Επίσης, και αυτό έχει σχέση με τις απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας που αναφέραμε, επειδή σε κάποιες πόλεις στις πολιτείες αυτές δε λειτουργούν ούτε τοπικά γυμνάσια ούτε δημοτικά σχολεία, οι μαθητές παίρνουν ένα κουπόνι για να παρακολουθήσουν δημόσια σχολεία  σε άλλες πόλεις ή μη-θρησκευτικά ιδιωτικά σχολεία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι  «μητροπόλεις» καταβάλλουν άμεσα δίδακτρα στα σχολεία «υποδοχής»».
Στην Αγγλία το 1980, χωρίς να υιοθετήσει το σύστημα των κουπονιών, η κυβέρνηση των Συντηρητικών προχώρησε στην ψήφιση νόμου σύμφωνα με τον οποίο οι γονείς μπορούν να διαλέξουν όποιο σχολείο επιθυμούν (open enrolment) για τα παιδιά τους, ενώ η κυβέρνηση χρηματοδοτεί κάθε σχολείο ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών που προσελκύει. 
Στη Χιλή, υπάρχει ένα εκτεταμένο σύστημα κουπονιών στο οποίο το κράτος πληρώνει ιδιωτικά και δημοτικά σχολεία άμεσα με βάση τη φοίτηση. Το σύστημα αυτό καλύπτει περίπου το 90% των μαθητών. Εισήχθη το 1981.
 Χωρίς να έχω ψευδαισθήσεις ότι με τη φιλελεύθερη εκπαίδευση θα επέλθει άμεσα ο «εκπαιδευτικός παράδεισος», υποστηρίζω καταρχήν την κατεύθυνση προς την οποία ωθούν: Την κατεύθυνση των προτιμήσεων του μαθητή και του γονέα, του συνεχώς καταρτιζόμενου δασκάλου-επιστήμονα, του αυτοδιαχειριζόμενου και συνεχώς αυτοαξιολογούμενου ελεύθερου σχολείου.


Τετάρτη, Δεκεμβρίου 05, 2012

Συγκέντρωση τροφίμων στον Ωρωπό.


Φόρουμ για τον Ωρωπό - Φόρουμ "Ο ΣΙΩΠΩΝ ΔΟΚΕΙ ΣΥΝΑΙΝΕΙΝ":

Από αύριο το πρωί και κάθε ημέρα εκτός Σαββάτου κ Κυριακής και  ώρες 8.00-14.00 συγκεντρώνουμε τρόφιμα στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Παλατίων.


τηλ. Σχολείου 2295032232, Διευθυντής κ. Ζήνωνας Χριστόπουλος.


Η συγκέντρωση τροφίμων θα διαρκέσει από τις 5/12/2012 έως τις 19/12/2012.

Τα τρόφιμα θα διανεμηθούν σε οικογένειες με παιδιά που χρήζουν άμμεσης βοήθειας, όλων των περιοχών του Δήμου (μας ενημερώνουν οι διευθυντές των σχολείων). Όσα τρόφιμα περισσέψουν θα διατεθούν στην Ενορία Αγ. Γεωργίου Ν. Παλατίων προς διανομή σε άτομα που τα έχουν ανάγκη.



Η διαδικασία είναι απλή:

Ο παραλαμβάνων τα τρόφιμα θα καταγράφει όνομα ή ψευδώνυμο του παρέχοντα, ακριβή ποσότητα προϊόντων και είδος και ο παράσχων θα υπογράφει για αυτά που παρέδωσε (θα αιτηθούμε από τον κ. διευθυντή και προς βοήθεια του να παρίσταται και μέλος του φόρουμ).


Οι λίστες με τα προϊόντα που θα συλλέξουμε και οι λίστες με τα προϊόντα που θα διανεμηθούν θα παραδοθούν προς φύλαξη στον δικηγόρο κ. Ηλία Πανταζή και μετά την πάροδο ενός μηνός θα καταστραφούν.


ΤΡΟΦΙΜΑ
Πάσης φύσεως συσκευασμένα, όπως
ΜΑΚΑΡΟΝΙΑ,ΡΥΖΙ ,ΓΑΛΑΤΑ ,ΑΛΕΥΡΙ,ΟΣΠΡΙΑ,ΛΑΔΙ ΚΛΠΚΛΠ και μια που μιλαμε για παιδια και ΣΟΚΟΛΑΤΕΣ πολλες ΣΟΚΟΛΑΤΕΣ !



Επίσης, παρόλο που αυτή η κίνηση έγινε για τρόφιμα όποιος κρίνει σκόπιμο να αποστείλει και παιχνίδια για παιδιά Δημοτικού, είναι αποδεκτά !

H εισήγησή μου στον Ιανό : Παρουσίαση από το ΚΕΦΙΜ "Μάρκος Δραγούμης" του βιβλίου του Αλεξίς ντε Τοκβίλ, "Η δημοκρατία στην Αμερική".


Alexis de Toqueville: Ελευθερία, αλλά χωρίς «τυραννία της πλειοψηφίας»

Βρισκόμαστε στη Γαλλία του 1835, όπου ο Γάλλος αριστοκράτης Alexis de Toqueville (1805-1859) προβληματίζεται και αναρωτιέται: Υπάρχει τρόπος να συνδυάσει κανείς αρμονικά θεσμούς και ατομική ελευθερία έτσι ώστε οι πρώτοι να μην καταπιέζουν τη δεύτερη και η δεύτερη να μην  αποσταθεροποιεί τους πρώτους ; Πώς είναι δυνατό να τερματισθεί κάποτε ο κύκλος του αίματος και να παγιωθούν οι επαναστατικές κατακτήσεις στη Γαλλία χωρίς συνεχείς αναστατώσεις, ανατροπές και μεταπολιτεύσεις ;
Ξεκινάει από μια τρομερή διαπίστωση: Μετά την επανάσταση του Ιουλίου του 1830 που τερμάτισε τη βασιλεία του Καρόλου  ανοίγοντας το δρόμο στη συνταγματική μοναρχία του Λουδοβίκου, ο Toqueville συνειδητοποίησε με τρόμο ότι η Γαλλική Επανάσταση διαρκούσε ήδη επί πολλές δεκαετίες και δεν έλεγε να τελειώσει !
Ενώ έβλεπε ότι η πορεία προς τη δημοκρατία και την ισονομία ήταν ακάθεκτη, στενοχωριόταν διότι στη χώρα του το πολιτειακό εκκρεμές κυμαινόταν μεταξύ  Τρόμου και Βοναπαρτισμού με αποτέλεσμα οι πολίτες να εχθρεύονται ή να περιφρονούν την εξουσία αντί να επιχειρούν να τη θέσουν υπό τον έλεγχο τους. 
Υπήρχε, ωστόσο, μια δημοκρατική χώρα στον κόσμο που στερούταν Μεσαίωνος, αριστοκρατίας του αίματος και Παλαιού Καθεστώτος. Επρόκειτο για τις ΗΠΑ —χώρα την οποία ο Toqueville αποφάσισε να επισκεφθεί και να μελετήσει σε βάθος. Έφτασε στη Νέα Υόρκη στις 11 Μαΐου 1831 και απέπλευσε από τον ίδιο λιμένα στις 20 Φεβρουαρίου 1832. Δηλ. έμεινε εκεί περίπου 9 μήνες. Το αποτέλεσμα της εννεάμηνης παραμονής του στο Νέο Κόσμο και των σκέψεων που του γεννήθηκαν διατρέχοντάς τον από άκρου εις άκρον υπήρξε το μνημειώδες έργο του «Περί της Δημοκρατίας στην Αμερική».
Ο πρώτος τόμος, κυρίως περιγραφικός, εκδόθηκε το 1835 και ο δεύτερος, πιο φιλοσοφικός,  το 1840.
Γράφει στην εισαγωγή του: «Ομολογώ ότι στην Αμερική είδα περισσότερα από την Αμερική… Θέλησα να τη γνωρίσω έστω και μόνο για να μάθω τι μπορούμε να ελπίζουμε ή να φοβόμαστε από αυτήν». Τον εντυπωσίασε η εύρυθμη λειτουργία των αντιπροσωπευτικών θεσμών, ιδίως στο επίπεδο των μικρών κοινοτήτων η οποία έμοιαζε να επιβεβαιώνει ότι μια αβασίλευτη δημοκρατία (Republique) μπορεί να αποδειχθεί άριστο πολίτευμα για μια μεγάλη σύγχρονη χώρα χωρίς χρήση κρατικής βίας, εξεγέρσεις, οδοφράγματα και σκοτωμούς. Το πρότυπο των ΗΠΑ ήταν άραγε απόηχος του παρελθόντος ή προείκασμα του μέλλοντος;
Ο Toqueville εντυπωσιάστηκε αμέσως από το πλήθος των οικιστικών συγκροτημάτων (townships) που αυτοδιοικούνταν εν ειρήνη. Διεπίστωσε με κατάπληξη την απουσία στρατευμάτων και το χαμηλό κοινωνικό γόητρο του δημοσίου υπαλλήλου. Παρατήρησε ότι ενώ οι Γάλλοι πασχίζουν να εφαρμόσουν τη δημοκρατία στο επίπεδο της πολιτείας χωρίς να την έχουν βιώσει στην κοινωνία, οι Αμερικανοί δεν χρειάστηκε παρά να θεσμοποιήσουν προϋπάρχουσες κοινωνικές σχέσεις. Ουδείς προβληματιζόταν για κάποια «γενική βούληση» καθώς το ιδεολογικό βάθρο της δημοκρατικής αυτής κοινωνίας βασιζόταν στην απλή πίστη ότι η Θεία Πρόνοια προίκισε όλους τους ανθρώπους με αρκετό νου ώστε ο καθένας τους να μπορεί να αποφασίζει υπεύθυνα για τα ζητήματα που τον αφορούν. Σε γράμματά του προς φίλους του ο Toqueville διαπιστώνει ότι η απουσία πιεστικής εξουσίας στις ΗΠΑ δίνει φτερά στους ανθρώπους καθώς ο καθένας βασίζεται στις δυνάμεις του και μόνο.
Υπάρχουν φυσικά και οι σκοτεινές πλευρές της μεγάλης αυτής δημοκρατίας και κυρίως οι δούλοι οι οποίοι δεν είναι όπως στην αρχαιότητα απλώς οι ηττημένοι εχθροί, αλλά ανήκουν σε άλλη φυλή και μεταφέρθηκαν από την Αφρική επί τούτω. Η Αμερική, προβλέπει, θα δυσκολευθεί να βιώσει τη φυλετική ειρήνη όταν καταργηθεί η δουλεία, πράγμα για το οποίο ο ίδιος δεν είχε την παραμικρή αμφιβολία ότι θα γινόταν σύντομα. Τι θα γίνουν τότε, αναρωτιέται, όλες αυτές οι μάζες των απελεύθερων νέγρων; Δεν θα είναι εύκολο να τους ξαναστείλει η εξουσία πίσω στην Αφρική διότι σε αντίθεση με τους ντόπιους ερυθρόδερμους που θα σβήσουν διότι δεν μπορούν να υιοθετήσουν τα θέσμια των λευκών, οι νέγροι θα διεκδικήσουν κάποτε όλα τους τα δικαιώματα, ως Αμερικανοί πολίτες. Ούτε είναι νοητόν να συγκεντρωθούν όλοι σε μια πολιτεία και να τους απαγορευθεί να βγαίνουν έξω από τα σύνορα της.
Στο μεταξύ, παρατηρεί ότι η δουλεία υπονομεύει την πρόοδο. Στο Kentucky ο Toqueville βρήκε τους πιο ράθυμους Αμερικανούς που του θύμισαν τους Γάλλους  της επαρχίας, και απέδωσε την καθυστέρησή τους στο γεγονός ότι η δουλοκτησία νέκρωνε το ριψοκίνδυνο επιχειρηματικό πνεύμα που διεπότιζε γενικώς την αμερικανική κοινωνία. Η δουλοκτησία υπονόμευε επίσης τη βασική αρχή που αποτελούσε τη δύναμη των ΗΠΑ: ότι δηλαδή κανείς δεν ήταν υπεράνω κανενός άλλου. Τούτο έκανε τον Αμερικανό να γεννιέται πολίτης ενώ ο Γάλλος γεννιόταν ακόμη υπήκοος και εξελισσόταν ενίοτε σε επαναστάτη.
Το όργανο των βασιλοφρόνων «Gazette de France» σχολίασε με αρκετή κακεντρέχεια το βιβλίο του Toqueville  γράφοντας ότι: «Ο κύριος de Toqueville είναι δικηγόρος και αγορεύει υπέρ της πελάτιδός του, της δημοκρατίας στην Αμερική. Προσφέρει έτσι στους Ευρωπαίους προς θαύμασμόν μια τρίχρωμη ανθρώπινη κοινότητα όπου οι ντόπιοι κόκκινοι εξολοθρεύονται από επήλυδες λευκούς ενώ οι μαύροι πωλούνται ως κτήνη στην αγορά».
Όμως, οι άλλες εφημερίδες  και κυρίως η κοινή γνώμη των μορφωμένων στη Γαλλία ασχολήθηκαν διεξοδικά με το έργο και τις ιδέες του Toqueville.
Ο Toqueville έδειξε ότι στο Νέο Κόσμο, οι πολίτες σέβονται τους νόμους διότι γνωρίζουν ότι στο χέρι τους είναι να τους αλλάξουν. Άλλωστε, δεν περιμένουν σωτηρία από την πολιτεία αλλά απλώς προστασία. Τη σωτηρία τους θα τη μεθοδεύσουν οι ίδιοι. Οι ανισότητες (πλούτου, επιτευγμάτων) θεωρούνται έτσι αντιστρέψιμες και παροδικές, με αποτέλεσμα να μην παροξύνεται η φιλαυτία αλλά η φιλανθρωπία διότι ο κάθε (λευκός) Αμερικανός θεωρεί ότι ο κάθε (λευκός) συμπατριώτης του είναι άξιος αρωγής όταν δυστυχεί. Δεν είναι ούτε ταξικός του εχθρός, ούτε υπηρέτης. Όταν ο κάθε μικροπωλητής μπορεί να γίνει εκατομμυριούχος, οι μικροπωλητές δεν επαναστατούν κατά των πλουσίων αλλά προσπαθούν να πλουτίσουν οι ίδιοι και πολλοί τα καταφέρνουν. Ακόμα και σήμερα, στην Αμερική, ο απολυόμενος εργάτης χαλυβουργίας δεν θεωρεί ότι καταρρέει κοινωνικώς αν δουλέψει για ένα διάστημα ως «γκαρσόνι» ή «κλητήρας», ενώ θα καταρτίζεται τις ώρες της σχόλης του στους κομπιούτερ. Η εκπληκτική κινητικότητα των Αμερικανών που αλλάζουν 5 ή 6 επαγγέλματα κατά τη διάρκεια της ζωής τους, είχε ήδη εντυπωσιάσει τον Τoqueville. Ίσως η εξήγηση να βρίσκεται στο ότι οι Αμερικανοί δεν εβίωσαν ποτέ τη φεουδαρχία που διαχώριζε τους ανθρώπους σε ανώτερους και κατώτερους, ανάλογα με τη δουλειά που έκαναν, ούτε επηρεάσθηκαν ποτέ από τον Μαρξ ο οποίος θεωρούσε εχθρικές δυνάμεις τους κεφαλαιούχους, φίλιες δυνάμεις τους χειρώνακτες προλετάριους και οιονεί παράσιτα όλους τους ενδιάμεσους άλλους.

Ωστόσο, ο Toqueville δεν είναι εξ ιδοσυγκρασίας ούτε εξισωτιστής ούτε καν δημοκράτης. «Τρέφω για τους δημοκρατικούς θεσμούς», γράφει, «μια εγκεφαλική προτίμηση, από ένστικτο όμως είμαι αριστοκράτης: περιφρονώ και φοβούμαι τον όχλο. Αγαπώ με πάθος την ελευθερία, την ισότητα, το σεβασμό των δικαιωμάτων (του ανθρώπου), όχι όμως τη δημοκρατία». Η τέλεια έλλειψη μεσαιωνικών καταβολών στις ΗΠΑ μπορούσε, κατά τη γνώμη του να οδηγήσει σε καταστροφές του κοινωνικού ιστού διότι στις καλές της στιγμές η μεσαιωνική φεουδαρχία γεννούσε μια αίσθηση συνέχειας και αλληλεγγύης. Μήπως στις απρόσωπες δημοκρατικές κοινωνίες όπως των ΗΠΑ όπου το στάδιο αυτό έλλειψε τελείως, κινδύνευαν τα άτομα να αποξενωθούν το ένα από το άλλο, να χάσουν την κοινωνικότητα τους και να αδιαφορήσουν για την παρηγοριά που θα μπορούσε να τους προσφέρει η εκκλησία;

Οι φόβοι αυτοί καθώς και μια κάποια ισοπέδωση στα γούστα των Αμερικανών οδήγησαν τον Toqueville στη διατύπωση μιας συγκροτημένης επιφυλάξεως για την απεριόριστη δημοκρατία για την οποία έγινε διάσημος. Πρόκειται για τον κίνδυνο που συνιστά η τυραννία της πλειοψηφίας. Στις φεουδαρχικές κοινωνίες, εξηγεί, αναδεικνύεται μια τάξη ευγενών οι οποίοι καλλιεργούν μια οικογενειακή παράδοση αγωγής, παιδείας, καλής συμπεριφοράς και ηγετικών ευθυνών έναντι των απαίδευτων χειρωνακτών τους οποίους διοικούν και προστατεύουν, με αντάλλαγμα την εργασία που αυτοί τους προσφέρουν. Όταν μέσω της αγοράς και της ψήφου καταργηθεί αυτή η συμπαγής και αυτοσυνείδητη «ιθύνουσα τάξη» τι θα συμβεί; Στις δημοκρατίες δεν υπάρχουν οικογένειες ευγενών που να διαιωνίζουν μια παράδοση πολιτισμού στον ίδιο χώρο επί πολλές γενεές. Έτσι, τα άτομα φαίνονται πιο μικρά και η κοινωνία πιο μεγάλη. Η απουσία θεσμοθετημένων τάξεων κινδυνεύει ίσως να γεννήσει μιάν απεριόριστη πεποίθηση στην κρίση της πλειοψηφίας και να δικαιώσει την επιπέδωση. Η άνθηση των διαφορών —θεμέλιο του πολιτισμού— εμφανίζεται προβληματική σε μια κοινωνία ίσων.
Από την άλλη μεριά, βέβαια, στην Αμερική καταξιώνονται οι ατομικές αρετές εργατικότητας, ευφυίας, επιχειρηματικότητας, οι οποίες παίζουν δευτερεύοντα ρόλο σε μια κοινωνία θεσμοθετημένων προνομίων ή εξαφανίζονται τελείως σε μια φεουδαρχική απολυταρχία όπως της Κίνας. Ο προβληματισμός αυτός διαποτίζει όλο το έργο του Γάλλου αριστοκράτη από τότε που γνώρισε τις ΗΠΑ.

Στο καθαρά πολιτειακό επίπεδο ο Toqueville επισημαίνει πάντως τη φιλελεύθερη αρχή ότι η τυραννία της πλειοψηφίας αρχίζει να γίνεται επικίνδυνη όταν καλλιεργηθεί η πεποίθηση ότι οι κάθε φορά περισσότεροι δεν έχουν απλώς αυξημένα δικαιώματα στη λήψη αποφάσεων αλλά έχουν και δίκιο. Ο εφιάλτης του είναι μην τυχόν και συγχωνευθεί κάποτε ο γαλλικός κρατικός συγκεντρωτισμός με την ισοπεδωτική τάση της αμερικανικής κοινωνίας ώστε να αναδυθεί από αυτή την επιμιξία μια δημοκρατική πολιτεία εντελώς «δυστοπική». Στο Κεφάλαιο VI του τετάρτου μέρους του 3ου τόμου του έργου του, ο Alexis de Toqueville αναπτύσσσει με κάποιο σπαραγμό καρδίας τους φόβους του για τον τύπο ανθρώπου που κινδυνεύει να επικρατήσει σε ένα τέτοιο καθεστώς. «Βλέπω ένα μέγα πλήθος ανθρώπων», γράφει, «ομοίων και ίσων που στριφογυρίζουν αδιάκοπα εις αναζήτησιν ταπεινών και χυδαίων ηδονών. Ο καθένας τους στη γωνιά του αδιαφορεί για τη μοίρα των άλλων. Τα παιδιά του και οι στενοί του φίλοι είναι γι’ αυτόν όλη η ανθρωπότητα. Τους διπλανούς του συμπολίτες ούτε καν τους βλέπει. Τους αγγίζει και δεν τους νιώθει. Ζει για τον εαυτό του και μόνο. Του μένει ακόμα η οικογένεια αλλά πατρίδα δεν έχει».

Η περιγραφή αυτή συμπληρώνεται από μια αριστουργηματική εξεικόνιση ενός πανίσχυρου συγκεντρωτικού κράτους γαλλικού τύπου που θα μπορούσε να είχε γραφτεί από τον George Orwell για την εποχή μας. «Υπεράνω αυτών των πολιτών —συνεχίζει ο Toqueville— δεσπόζει ένα κράτος τεράστιο και κηδεμονευτικό που έχει αναλάβει την ευτυχία τους και φροντίζει για τη μοίρα τους. Μοιάζει, θα έλεγε κανείς, με την πατρική εξουσία που προετοιμάζει τα παιδιά για την ενηλικίωση. Μόνο που η κρατική αυτή εξουσία θέλει αντίθετα να καθηλώσει τους πολίτες στην παιδική ηλικία. Θέλει τους πολίτες να χαίρονται, φτάνει να μην έχουν στο νου τους άλλο από την ευχαρίστησή τους… Μεριμνά για την ασφάλεια των πολιτών, για τις ανάγκες τους, οργανώνει την ψυχαγωγία τους, διαχειρίζεται τις σημαντικότερες υποθέσεις τους, καθοδηγεί την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, ρυθμίζει τις κληρονομικές τους υποθέσεις… Γιατί να μην τους αφαιρέσει, στο τέλος-τέλος, την βάσανο του σκέπτεσθαι, καθώς και την οδύνη του ζην;». Το συμπέρασμα αυτού του εκπροσώπου του «μελαγχολικού φιλελευθερισμού» είναι προφητικό: «Από τον 18ο αιώνα και την Επανάσταση ρέουν σαν ένα, από την ίδια πηγή, δύο ποτάμια: το ένα οδηγεί τους ανθρώπους στους ελεύθερους θεσμούς, το άλλο στην απόλυτη εξουσία».

Η αποτροπή της δυστοπικής αυτής πολιτείας, η σωτηρία από την τυραννία του συγκεντρωτικού κράτους βρίσκεται κατά τον Toqueville όχι τόσο στις εκλογές με καθολική ψηφοφορία όσο στην αγωγή. Την αγωγή της ελευθερίας. Η σκέψη του έχει επηρεασθεί από την «πολιτική αρετή» των αρχαίων. Η φύση, διαπιστώνει, αναπαράγει ακατάπαυστα ανισότητες, ταλέντα διάφορα, τα οποία τείνουν να μετατρέψουν τους τυπικά ίσους ενώπιον του νόμου σε ουσιαστικά άνισους στην κοινωνία καθό ανόμοιους. Τούτο μπορεί να εμβάλει ορισμένους προνομιούχους της φύσεως στον πειρασμό να ανατρέψουν τους δημοκρατικούς θεσμούς και να επιβάλλουν προσωπική εξουσία. Αυτή η συνεχής λειτουργία αξιοκρατικών μηχανισμών που θα αναδεικνύουν τους αρίστους αλλά και θα τους εμποδίζουν να κάνουν κατάχρηση της δύναμης και του πλούτου που απέκτησαν νομίμως είναι κατά τον Toqueville η δύσκολη τέχνη της δημοκρατίας την οποία πρέπει να μάθουν οι Γάλλοι. Η μέθοδος που προτείνει είναι να «επιβραδυνθούν» ει δυνατόν οι κινήσεις του λαού. Τίποτε δεν πρέπει να γίνεται εναντίον της λαϊκής θελήσεως ή εις βάρος του λαού, αλλά τούτο δεν σημαίνει ότι οι λαϊκές επιθυμίες θα πρέπει να ικανοποιούνται αυτοστιγμεί. Χρειάζεται περίσκεψη, συζήτηση και ει δυνατόν αποφυγή ανεπανόρθωτων εξελίξεων.

Ο Alexis Henri Charles Maurice Clerel κόμης de Toqueville —όπως έχει το πλήρες όνομα του— πέθανε από φυματίωση το Μάιο του 1859, διάσημος στη Γαλλία, την Αγγλία και την Αμερική. Κατόπιν, σιγά-σιγά, ξεχάστηκε έως ότου αρχίσει και πάλι να λάμπει στο στερέωμα της πολιτειολογίας μετά το 1930. Έκτοτε, η φήμη του μεγάλωσε και το έργο του μελετάται εμβριθώς σε πλείστα πανεπιστήμια. Ο λόγος είναι ότι αυτός ο εκπληκτικός στοχαστής —και μέτριος πολιτικός— άρχισε να παίρνει διαστάσεις προφήτη, έχοντας προϊδεί πλείστα δεινά της σύγχρονης εποχής μας. Ο ολοκληρωτισμός ως αποτέλεσμα της τυραννίας της πλειοψηφίας στην εθνικοσοσιαλιστική Γερμανία και την φασιστική Ιταλία, η αλλοτρίωση του ανθρώπου σε μια κοινωνία διεπόμενη από απρόσωπους κανόνες, η διόγκωση της γραφειοκρατίας, το μεγάλο κράτος υπάρχουν εν σπέρματι στο έργο του και καταγγέλλονται με ιδιαίτερη ευγλωττία. Είναι —στ’αλήθεια— εκπληκτικό το εύρος των προρρήσεών του. Οι φόβοι του για την ομοιογενειοποίηση της αμερικανικής κοινωνίας δεν επιβεβαιώθηκαν βέβαια διότι στο Νέο Κόσμο φούντωσαν οι νέες ιδέες, οι ανακαλύψεις, οι τεχνοτροπίες, οι αγώνες για ειρήνη και φυλετική ισότητα, ακόμη και νέες θρησκείες. Όμως αυτοί οι φόβοι του Toqueville ήσαν ακριβώς φόβοι. Δεν ήσαν προφητείες. Αυτό που όντως προέβλεψε ήταν ότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία θα αναδειχθούν ως οι κύριες δυνάμεις στον κόσμο, η μεν πρώτη χάρη στην εγγενή δύναμη της δημοκρατίας της, η δε δεύτερη χάρη στην αποτελεσματικότητα του δεσποτισμού της.
Η οξυδέρκεια, η παρατηρητικότητα, η πνευματική ευσυνειδησία, η διαύγεια και η εμβέλεια της σκέψης αυτού του πολύτροπου πνεύματος έχουν κατατάξει τον Toqueville μεταξύ των πιο γόνιμων φιλελεύθερων στοχαστών της Δυτικής Ευρώπης.