Παρασκευή, Μαρτίου 18, 2011

Η άλλη άποψη για τα μονοθέσια σχολεία. (του κ. Ζήνωνα Χριστόπουλου, Δ/ντή Δημ. Σχ. Αγίων Αποστόλων)


Πολλά έχουν γραφτεί και άλλα τόσα έχουν ακουστεί για τις επικείμενες αλλαγές με τις συγχωνεύσεις , συνενώσεις σχολείων που προγραμματίζει το Υπουργείο Παιδείας. Θα ήθελα να αναφερθώ στα υπέρ και τα κατά του μονοθεσίου Δημοτικού Σχολείου και να τονίσω αυτά που προσωπικά πιστεύω όχι από ακαδημαϊκή θεωρητική προσέγγιση, αλλά περισσότερο από την πείρα των τριάντα και πλέον χρόνων στην εκπαίδευση υπηρετώντας σε πολλούς τύπους σχολείων ( ολιγοθέσια , πολυθέσια).
Θα αναφερθώ πρώτα στα λίγα πλεονεκτήματα που έχουν :
Α) Οι μαθητές δεν μετακινούνται μακριά από το σπίτι τους.
Β) Τυχόν μαθησιακά κενά που έχουν οι μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων μπορούν να τα καλύπτουν ακούγοντας την παράδοση μαθημάτων σε μικρότερες τάξεις .
Για το δάσκαλο υπήρχαν πολλές οργανικές θέσεις και διορίζονταν πιο πολλοί. Όμως τα μειονεκτήματα που έχουν τα ολιγοθέσια είναι ασυγκρίτως περισσότερα. Ας τα δούμε:
O χρόνος διδασκαλίας που μπορεί να αφιερώσει ο δάσκαλος των ολιγοθεσίων σε κάθε τάξη, είναι πολύ μικρότερος από το χρόνο που αφιερώνει ο δάσκαλος του πολυθέσιου στην αντίστοιχη τάξη. Στο πολυθέσιο, μια τάξη έχει το δάσκαλο έξι (6) ώρες την ημέρα. Στο μονοθέσιο μια τάξη έχει : έξι (6) ώρες την ημέρα /έξι (6) τάξεις : δηλαδή μια (1) ώρα την ημέρα η κάθε τάξη.
Στα μονοθέσια ο μαθητής «μαραζώνει» κοινωνικά. Υπάρχουν πολλά μονοθέσια με δέκα, δώδεκα μαθητές. Η κάθε τάξη έχει από ένα μέχρι τρεις μαθητές. Είναι το πρόβλημα της μη κοινωνικοποίησης των παιδιών.
Τ΄αναλυτικά προγράμματα και τα βιβλία είναι γραμμένα για τα πολυθέσια σχολεία και η μέθοδος διδασκαλίας ομαδοσυνεργατική. Κι ας αφήσουμε τελευταίο το οικονομικό κόστος ,που είναι μεγάλο ,διότι πιστεύω πως η καλύτερη επένδυση είναι στην παιδεία.
Όσοι από τους γονείς συνειδητοποιούν το πρόβλημα των ολιγοθεσίων, εφ όσον το μπορούν ,παίρνουν τα παιδιά τους και μετακομίζουν ή τα μεταφέρουν στο πιο κοντινό πολυθέσιο.Η ύπαρξη των ολιγοθεσίων συντελεί στο να υπάρχει παιδεία δυο ταχυτήτων ,στο να δημιουργούνται άνισες ευκαιρίες στη μόρφωση και μάλιστα εκεί που το πολιτιστικό επίπεδο είναι ιδιαιτέρα χαμηλό, δηλαδή στην ύπαιθρο. Οι μαθητές των ολιγοθεσίων δεν μπορούν να τύχουν παιδείας καλλιτεχνικών μαθημάτων, ξένων γλωσσών , πληροφορικής , μουσικής που διδάσκονται στα πολυθέσια.
Δεν υποστηρίζω ότι πρέπει να φύγουν τα ολιγοθέσια από όλα τα χωριά και να συγκεντρωθούν στις πόλεις. Υποστηρίζω πως πρέπει να υπάρξει προγραμματισμός και κοινωνικός διάλογος ώστε να επιλεγούν οι καταλληλότερες λύσεις για κάθε περιοχή , για κάθε ομάδα ολιγοθεσίων που μπορούν να ενοποιηθούν και φυσικά να εξασφαλιστεί η ασφαλής και δωρεάν μεταφορά των μαθητών στο σχολείο υποδοχής και αυτονόητο να έχει εξασφαλιστεί η κτηριακή υποδομή , ο υλικοτεχνικός εξοπλισμός που να μπορούν να δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες εργασίας για εκπαιδευτικούς και μαθητές.
Όταν καταργείται ένα μονοθέσιο συνήθως το μεταφέρουν σε ένα διπλανό διθέσιο ή τριθέσιο και τότε δημιουργούνται τριθέσια ή τετραθέσια που και αυτά ανήκουν στην κατηγορία των ολιγοθεσίων. Μιλάμε για 6/θεσιο σχολείο. Κάθε τάξη να έχει το δικό της δάσκαλο με όλα τα παραπάνω πλεονεκτήματα.
Τώρα στο επιχείρημα που ακούγεται κατά κόρον πως φεύγει το σχολείο και ερημώνει το χωριό θα απαντήσω ως εξής:
Το χωριό θα μαραζώσει οικονομικά και συνεπώς δημογραφικά όταν οι κάτοικοι του είναι αμόρφωτοι. Οι μορφωμένοι κάτοικοι της υπαίθρου θα μπορέσουν να αφομοιώσουν νέους – σύγχρονους τρόπους εκμετάλλευσης της γης ώστε ν’ αναπτυχθούν οι ίδιοι και το χωριό τους. Εξάλλου, αφού έως τώρα υπήρχαν σχολεία στα περισσότερα χωριά γιατί η ύπαιθρος μας ερήμωσε ;
Πιστεύοντας πως η μόρφωση που παίρνουν οι μαθητές των ολιγοθεσίων σχολείων είναι κατώτερη απ’ αυτή των πολυθεσίων , ας φτιάξουμε σχολεία με μικρό αριθμό μαθητών ανά τάξη ή τμήμα μέχρι είκοσι (20), 6/θεσια σχολεία που κάθε τάξη θα έχει το δάσκαλο της , να σχεδιάσουμε με ευθύνη , να επενδύσουμε στη γνώση , σε όφελος των μαθητών , για το σχολείο που οραματιζόμαστε όλοι , γονείς , εκπαιδευτικοί και μαθητές.

Τετάρτη, Μαρτίου 02, 2011

Κουπόνια Εκπαίδευσης: Ελεύθερη επιλογή σχολείου από τους γονείς και τους μαθητές.


Αυτές τις μέρες στη χώρα μας, τόσο σε κρατικό όσο και σε δημοτικό επίπεδο, συζητούνται ενδεχόμενες συνενώσεις σχολείων και χωροταξικές κατανομές των μαθητικών δυναμικών. Θα ήταν εποικοδομητικό, να αναφέρουμε ένα παράδειγμα από κοινωνίες που έχουν λύσει αυτά τα θέματα καταργώντας εντελώς τους γεωγραφικούς περιορισμούς και αφήνοντας την επιλογή σχολείου ελεύθερα στους άμεσους ενδιαφερόμενους: στους μαθητές και τους γονείς τους. Σε αρκετές αγγλοσαξονικές και σκανδιναβικές χώρες εφαρμόζεται το σύστημα των Κουπονιών Εκπαίδευσης (vouchers). Η ιδέα της εφαρμογής τους είναι απλή και προς όφελος όλων: Αντί να δίνει το Κράτος κεντρικά και ισοπεδωτικά τα χρήματα στο Εκπαιδευτικό Σύστημα, τα διανέμει σε μορφή Κουπονιών Εκπαίδευσης (πχ. περίπου 6.οοο ευρώ ανά κουπόνι θα αντιστοιχούσαν στη χώρα μας) σε κάθε μαθητή και στη συνέχεια η οικογένειά του τα διαθέτει σε όποιο σχολείο θεωρεί καλύτερο. Έτσι, κάθε οικογένεια επιλέγει ελεύθερα σχολείο (δημόσιο ή ιδιωτικό), χωρίς να δεσμεύεται από το πού μένει ή από την οικονομική της δυνατότητα. Με αυτό τον τρόπο κάθε σχολείο προσελκύει μαθητές ανάλογα με την ποιότητα των σπουδών που προσφέρει και το προσωπικό του αναβαθμίζεται μισθολογικά. Τα καλά σχολεία απορροφούν τους καλούς δασκάλους και αυτοί επιβραβεύονται. Έτσι, ενισχύεται η άμιλλα μεταξύ των σχολείων προς όφελος των μαθητών.
Ίσως να μην είναι ευρέως γνωστό, αλλά στην Ελλάδα οι φορολογούμενοι πολίτες διαθέτουν κάθε χρόνο περίπου 5.700 ευρώ για κάθε μαθητή ή μαθήτρια. Αντίθετα, είναι αρκετά γνωστός ο τρόπος που διοχετεύονται, μέσω του κρατικού προϋπολογισμού, στο Εκπαιδευτικό Σύστημα τα χρήματα αυτά: Πανομοιότυπα προγράμματα, πανομοιότυπα σχολικά βιβλία, ομοιόμορφα σχολικά κτήρια, όμοιοι μισθοί εκπαιδευτικών, ανύπαρκτες εναλλακτικές επιλογές. Όποιος δάσκαλος είναι ικανός και εργατικός, δεν αμείβεται περισσότερο. Όποιος γονέας είναι άτυχος, ώστε το παιδί του να φοιτά σε τάξη με ανεπαρκή δάσκαλο, δεν μπορεί να αντιδράσει. Και μαζί με όλα αυτά, τη στιγμή που η αξιολόγηση αποτελεί συνήθη διαδικασία σε όλες τις προηγμένες χώρες, οι εγχώριοι εχθροί της αξιοκρατίας έχουν επιβάλει την απουσία κάθε μέτρησης της αποτελεσματικότητας απαγορεύοντας στους εκπαιδευτικούς να διαπιστώσουν το βαθμό επάρκειάς τους, τις αδυναμίες τους ή τα ταλέντα τους. Τα αποτελέσματα τα βλέπουν όλοι, αλλά γρήγορα τα ξεχνούν: Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση PISA (Programme for International Student Assessment) του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, η βαθμολογία των Ελλήνων μαθητών στην Ανάγνωση και Κατανόηση Κειμένου είναι 483 (με μέσο όρο των 65 χωρών τους 493 βαθμούς), στις Επιστήμες 470 (μ.ο. 501) και στα Μαθηματικά 466 (μ.ο. 496).
Αν ξεκινήσει το Ελληνικό Κράτος να δίνει κουπόνια εκπαίδευσης, το μέτρο θα πρέπει να περιλαμβάνει τόσο τα δημόσια όσο και τα ιδιωτικά σχολεία. Αυτό θα είναι μια μεγάλη βοήθεια κυρίως για τους φτωχούς γονείς, οι οποίοι θα αποκτήσουν τη δυνατότητα εγγραφής του παιδιού τους σε κάποιο καλό, ιδιωτικό ή δημόσιο, σχολείο. Από εκεί και πέρα, θα πρέπει να τεθούν δύο όροι για την εφαρμογή του μέτρου:
 Τα κουπόνια να είναι τρίμηνα, ώστε αν ένα παιδί ξεκινήσει σε ένα σχολείο να μπορεί να φύγει αν δεν του αρέσει.
 Να αναγνωρίζει το ένα σχολείο τις τάξεις του άλλου, έτσι ώστε ένας μαθητής να μη χάνει τη χρονιά του λόγω αλλαγής σχολείου.
Πώς μπορούν οι γονείς να γνωρίζουν ποιο είναι το καλό σχολείο και ποιος ο καλός εκπαιδευτικός ; Φυσικά, μέσα από την έγκυρη ενημέρωση: Από εκθέσεις και λίστες αξιολόγησης σχολείων, από προηγούμενες εκθέσεις Συλλόγων Γονέων και Σχολικών Συμβούλων για εκπαιδευτικούς, ή από συνεντεύξεις σε επιστημονικές επιτροπές στις οποίες θα αξιολογούνται τόσο τα επιτεύγματα των εκπαιδευτικών όσο και η γενικότερη παρουσία τους.
Ακόμα και αν παρουσιαστούν στρεβλώσεις στην αρχική εφαρμογή, το σύστημα θα είναι πολύ καλύτερο από το σημερινό όπου οι μαθητές και οι (φορολογούμενοι) γονείς ζουν με το μόνιμο άγχος σε τι σχολείο, σε τι δάσκαλο, ή σε τι καθηγητή «θα πέσουν».